1. ข้อมูล (Data)

ข้อมูล คือ ข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งต่าง ๆ เช่น คน สัตว์ สิ่งของ หรือสถานที่ โดยข้อมูลจะอยู่ในรูปแบบที่ยังไม่ผ่านการประมวลผล (Raw Data) เช่น ตัวเลข ข้อความ หรือภาพถ่าย

ประเภทของข้อมูล:

• ข้อมูลตัวอักขระ (Character Data): ตัวอักษร ข้อความ และตัวเลขที่ไม่ใช้คำนวณ (เช่น ชื่อ-นามสกุล, ที่อยู่)

• ข้อมูลตัวเลข (Numeric Data): ตัวเลขที่นำไปคำนวณได้ (เช่น ราคาสินค้า, คะแนนสอบ)

• ข้อมูลภาพ (Image Data): ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว หรือภาพวาด

• ข้อมูลเสียง (Audio Data): เสียงเพลง เสียงพูด หรือเสียงธรรมชาติ

2. สารสนเทศ (Information)

สารสนเทศ คือ ข้อมูลที่ผ่านการ "ประมวลผล" (Processing) เรียบร้อยแล้ว เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่มีความหมาย มีประโยชน์ และสามารถนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้

ตัวอย่างเช่น: คะแนนสอบของนักเรียนทุกคนคือ "ข้อมูล" แต่เมื่อนำมาหา "เกรดเฉลี่ย" หรือ "ลำดับที่" สิ่งที่ได้ออกมาคือ "สารสนเทศ"

3. กระบวนการประมวลผล (Data Processing)

เพื่อให้ได้สารสนเทศที่มีคุณภาพ จะต้องผ่านวงจรการทำงาน 3 ขั้นตอนหลัก ดังนี้:

1. การนำเข้า (Input): การรวบรวมข้อมูลดิบเข้าสู่ระบบ

2. การประมวลผล (Processing): การคำนวณ การจัดกลุ่ม หรือการเรียงลำดับข้อมูล

3. การแสดงผล (Output): การนำสารสนเทศที่ได้มานำเสนอในรูปแบบที่เข้าใจง่าย เช่น รายงาน หรือ กราฟ

4. คุณลักษณะของสารสนเทศที่ดี

เพื่อให้การนำสารสนเทศไปใช้เกิดประโยชน์สูงสุด สารสนเทศนั้นควรมีสมบัติดังนี้:

• ความถูกต้อง (Accuracy): ต้องไม่มีข้อผิดพลาด

• ความรวดเร็วและเป็นปัจจุบัน (Timeliness): ทันต่อเหตุการณ์ที่ต้องการใช้งาน

• ความสมบูรณ์ (Completeness): มีรายละเอียดครบถ้วนทุกด้าน

• ความสอดคล้อง (Relevance): ตรงกับความต้องการของผู้ใช้

5. ความแตกต่างระหว่าง ข้อมูล vs สารสนเทศ

หัวข้อเปรียบเทียบ ข้อมูล (Data) สารสนเทศ (Information)

ความหมาย ข้อเท็จจริงดิบ ข้อมูลที่ผ่านการแปลความหมายแล้ว

ความพร้อมใช้ ยังนำไปใช้งานทันทีไม่ได้ นำไปใช้ตัดสินใจได้ทันที

ตัวอย่าง รายการขายสินค้าแต่ละชิ้น สรุปยอดขายประจำเดือน