การรู้เท่าทันสื่อและดิจิทัล
ในโลกออนไลน์ที่เราเชื่อมต่อกันได้ทั่วโลก มีทั้งมิตรภาพและอันตรายแฝงตัวอยู่ การรู้วิธีป้องกันตนเองจึงเป็นทักษะสำคัญที่นักเรียนทุกคนต้องมี
การรู้เท่าทันสื่อและดิจิทัล
ในโลกออนไลน์ที่เราเชื่อมต่อกันได้ทั่วโลก มีทั้งมิตรภาพและอันตรายแฝงตัวอยู่ การรู้วิธีป้องกันตนเองจึงเป็นทักษะสำคัญที่นักเรียนทุกคนต้องมี
คนแปลกหน้าในโลกไซเบอร์อาจไม่ได้มาในรูปแบบที่น่ากลัวเสมอไป แต่อาจมาพร้อมกับโปรไฟล์ที่ดูดีหรือคำพูดที่ใจดี
ไม่รับแอดคนที่ไม่รู้จัก: หากมีคนที่ไม่เคยเห็นหน้าหรือไม่มีเพื่อนร่วมกันส่งคำขอเป็นเพื่อนมา ให้กดปฏิเสธทันที
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว: ปิดกั้นไม่ให้คนภายนอกเห็นข้อมูลส่วนตัว เช่น เบอร์โทรศัพท์, ที่อยู่ หรือชื่อโรงเรียน
หลักการ "ไม่นัดเจอ ไม่เปิดกล้อง": ห้ามไปพบบุคคลที่รู้จักผ่านเน็ตเพียงลำพัง และไม่เปิดกล้องวิดีโอคอลกับคนที่ไม่สนิท เพราะอาจถูกบันทึกภาพไปใช้ในทางที่ผิด
เนื้อหาที่ไม่เหมาะสม ได้แก่ สื่อลามกอนาจาร, ความรุนแรง, คำหยาบคาย หรือข้อมูลเท็จ (Fake News)
หยุด (Stop): เมื่อเจอภาพหรือวิดีโอที่ทำให้รู้สึกไม่สบายใจ หรือดูรุนแรง ให้รีบปิดหน้าต่างนั้นทันที
อย่าแชร์ (Don't Share): การส่งต่อเนื้อหาที่แย่ๆ เท่ากับการช่วยแพร่กระจายความรุนแรงและอาจมีความผิดตาม พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์
รายงาน (Report): ใช้ปุ่ม "Report" หรือ "รายงานปัญหา" ที่อยู่ในแพลตฟอร์มนั้นๆ (เช่น Facebook, YouTube, TikTok) เพื่อให้ระบบลบเนื้อหานั้นออกไป
เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ให้นักเรียนจำหลักการนี้ไว้ใช้ทุกครั้งที่ออนไลน์:
หัวข้อ วิธีการปฏิบัติ
คิด (Think) ก่อนจะโพสต์หรือพิมพ์อะไรออกไป คิดก่อนว่าสิ่งนี้จะย้อนมาทำร้ายเราหรือคนอื่นไหม
เช็ก (Check) ตรวจสอบแหล่งที่มาของข้อมูล อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ เพียงเพราะมันแชร์ต่อกันมา
ช่วย (Help) หากพบปัญหา หรือถูกข่มขู่ (Cyberbullying) ให้ "บอกผู้ปกครองหรือครู" ทันที
Digital Footprint (รอยเท้าดิจิทัล): สิ่งที่เราทำบนอินเทอร์เน็ตจะทิ้งร่องรอยไว้ตลอดไป แม้จะกดลบไปแล้ว แต่อาจมีคนแคปหน้าจอไว้ได้ ดังนั้น "จงใจดีและมีสติเสมอ" บนโลกออนไลน์